Makale Dönemlere göre Adalet Tanımları

adalet_donemsel_tarifler2.webpAntik Çağ

1) Thrasymakhos


Adalet = Güçlünün çıkarı.

Yasalar iktidarın işine göre yapılır; adalet, egemenin çıkarını korur.

2) Sokrates

Adalet = Ruhun düzeni.

İnsan ruhunda aklın yönetmesi; toplumda herkesin doğasına uygun işi yapması.

3) Platon

Adalet = Uyumlu hiyerarşi.

Toplumun üç sınıfının kendi işini yapması; iç düzen.

4) Aristoteles

Adalet = Orantılı eşitlik.

Dağıtıcı adalet: Hak edişe göre pay.

Düzeltici adalet: Haksızlığın telafisi.

Roma ve Doğal Hukuk

5) Cicero


Adalet = Doğal yasaya uygunluk.

Evrensel akıl yasasına uygun davranış.

Orta Çağ

6) Augustinus


Adalet = Tanrı düzenine uygunluk.

Tanrısız devlet haydut çetesidir.

7) Thomas Aquinas

Adalet = Herkese hakkını vermek.

Doğal hukuk + ilahi düzen sentezi.

Modern Dönem – Sözleşme ve Güç

8) Thomas Hobbes


Adalet = Sözleşmeye sadakat.

Devlet yoksa adalet yoktur.

9) John Locke

Adalet = Doğal hakların korunması.

Yaşam, özgürlük, mülkiyet.

10) Jean-Jacques Rousseau

Adalet = Genel irade.

Toplumun ortak iyisine uygunluk.

Ahlak Felsefesi

11) Immanuel Kant


Adalet = Evrenselleştirilebilir yasa.

Herkes için geçerli olabilecek ilkeye göre davranmak.

12) David Hume

Adalet = Toplumsal fayda için kurallar.

Kıtlık ve çıkar çatışması olduğu için gereklidir.

19. Yüzyıl – Eleştirel Perspektif

13) Karl Marx


Adalet = Sınıfsal ideoloji.

“Adalet” egemen sınıfın çıkarını meşrulaştırır.

14) Friedrich Nietzsche

Adalet = Güç ilişkilerinin ürünü.

Zayıfların ahlaki silahı olabilir.

20. Yüzyıl – Liberal ve Analitik

15) John Rawls


Adalet = Hakkaniyet.

“Cehalet perdesi” arkasında seçilecek ilkeler.

16) Robert Nozick

Adalet = Hak edilmiş mülkiyetin korunması.

Devlet minimal olmalı.

17) Amartya Sen

Adalet = Yapabilirliklerin genişlemesi.

Sadece hak değil, fiili kapasite önemli.

Psikanalitik ve Sosyolojik Perspektif

18) Sigmund Freud


Adalet = Süperego düzeni.

Toplumsal düzen içselleştirilmiş yasaktır.

19) Jacques Lacan

Adalet = Sembolik düzenin işleyişi.

Yasa, arzunun düzenlenmesidir.

Yapısal Sınıflandırma

Tarih boyunca adalet tanımları 5 ana kategoriye ayrılır:
  • Güç temelli → (Thrasymakhos, Nietzsche)
  • Düzen temelli → (Platon, Aquinas)
  • Hak temelli → (Locke, Kant, Rawls)
  • Sözleşme temelli → (Hobbes, Rousseau)
  • Eleştirel/ideoloji temelli → (Marx)
“Adalet” nesnel bir doğa yasası değil, normatif bir inşa kavramıdır. Fakat bu, tamamen keyfi olduğu anlamına gelmez. Toplumsal sürdürülebilirlik için bazı biçimleri daha işlevseldir.
 
Kişiselleştirme

Tema editörü

Ayarlar Renkler

  • Mobil kullanıcılar bu fonksiyonları kullanamaz.

    Alternatif header

    Farklı bir görünüm için alternatif header yapısını kolayca seçebilirsiniz.

    Görünüm Modu Seçimi

    Tam ekran ve dar ekran modları arasında geçiş yapın.

    Izgara Görünümü

    Izgara modu ile içerikleri kolayca inceleyin ve düzenli bir görünüm elde edin.

    Resimli Izgara Modu

    Arka plan görselleriyle içeriğinizi düzenli ve görsel olarak zengin bir şekilde görüntüleyin.

    Yan Paneli Kapat

    Yan paneli gizleyerek daha geniş bir çalışma alanı oluşturun.

    Sabit Yan Panel

    Yan paneli sabitleyerek sürekli erişim sağlayın ve içeriğinizi kolayca yönetin.

    Box görünüm

    Temanızın yanlarına box tarzı bir çerçeve ekleyebilir veya mevcut çerçeveyi kaldırabilirsiniz. 1300px üstü çözünürler için geçerlidir.

    Köşe Yuvarlama Kontrolü

    Köşe yuvarlama efektini açıp kapatarak görünümü dilediğiniz gibi özelleştirin.

  • Renginizi seçin

    Tarzınızı yansıtan rengi belirleyin ve estetik uyumu sağlayın.

Geri