-
- Katılım
- 22 Mart 2025
-
- Mesajlar
- 63
-
- Tepkime puanı
- 8
-
- Puan
- 8
Antik Çağ1) Thrasymakhos
Adalet = Güçlünün çıkarı.
Yasalar iktidarın işine göre yapılır; adalet, egemenin çıkarını korur.
2) Sokrates
Adalet = Ruhun düzeni.
İnsan ruhunda aklın yönetmesi; toplumda herkesin doğasına uygun işi yapması.
3) Platon
Adalet = Uyumlu hiyerarşi.
Toplumun üç sınıfının kendi işini yapması; iç düzen.
4) Aristoteles
Adalet = Orantılı eşitlik.
Dağıtıcı adalet: Hak edişe göre pay.
Düzeltici adalet: Haksızlığın telafisi.
Roma ve Doğal Hukuk
5) Cicero
Adalet = Doğal yasaya uygunluk.
Evrensel akıl yasasına uygun davranış.
Orta Çağ
6) Augustinus
Adalet = Tanrı düzenine uygunluk.
Tanrısız devlet haydut çetesidir.
7) Thomas Aquinas
Adalet = Herkese hakkını vermek.
Doğal hukuk + ilahi düzen sentezi.
Modern Dönem – Sözleşme ve Güç
8) Thomas Hobbes
Adalet = Sözleşmeye sadakat.
Devlet yoksa adalet yoktur.
9) John Locke
Adalet = Doğal hakların korunması.
Yaşam, özgürlük, mülkiyet.
10) Jean-Jacques Rousseau
Adalet = Genel irade.
Toplumun ortak iyisine uygunluk.
Ahlak Felsefesi
11) Immanuel Kant
Adalet = Evrenselleştirilebilir yasa.
Herkes için geçerli olabilecek ilkeye göre davranmak.
12) David Hume
Adalet = Toplumsal fayda için kurallar.
Kıtlık ve çıkar çatışması olduğu için gereklidir.
19. Yüzyıl – Eleştirel Perspektif
13) Karl Marx
Adalet = Sınıfsal ideoloji.
“Adalet” egemen sınıfın çıkarını meşrulaştırır.
14) Friedrich Nietzsche
Adalet = Güç ilişkilerinin ürünü.
Zayıfların ahlaki silahı olabilir.
20. Yüzyıl – Liberal ve Analitik
15) John Rawls
Adalet = Hakkaniyet.
“Cehalet perdesi” arkasında seçilecek ilkeler.
16) Robert Nozick
Adalet = Hak edilmiş mülkiyetin korunması.
Devlet minimal olmalı.
17) Amartya Sen
Adalet = Yapabilirliklerin genişlemesi.
Sadece hak değil, fiili kapasite önemli.
Psikanalitik ve Sosyolojik Perspektif
18) Sigmund Freud
Adalet = Süperego düzeni.
Toplumsal düzen içselleştirilmiş yasaktır.
19) Jacques Lacan
Adalet = Sembolik düzenin işleyişi.
Yasa, arzunun düzenlenmesidir.
Yapısal Sınıflandırma
Tarih boyunca adalet tanımları 5 ana kategoriye ayrılır:
- Güç temelli → (Thrasymakhos, Nietzsche)
- Düzen temelli → (Platon, Aquinas)
- Hak temelli → (Locke, Kant, Rawls)
- Sözleşme temelli → (Hobbes, Rousseau)
- Eleştirel/ideoloji temelli → (Marx)